Ana Sayfa

Anne Sütü ve Emzirmenin Önemi

Anne sütü, bebeklerin ihtiyaç duyduğu tüm besin ögelerini içeren, mucizevi bir besin kaynağıdır. Özellikle doğumdan sonra gelen ilk sarı süt, bebeği hastalıklara karşı koruyan ilk aşısıdır. 

Anne sütü, protein, demir ve vitaminler gibi bebeğin ihtiyaç duyduğu her türlü besin değerlerini içerir. Ayrıca içinde bulunan doğal koruyucu maddeler sayesinde bebeği enfeksiyonlardan korur. Anne sütünde bebekler için yeterli miktarda su bulunur. Bu sayede bebeğin su ihtiyacını da karşılar. 

Anne sütü bebeği birçok hastalıktan korumak için önemli bir kaynaktır. İshal, kabızlık, solunum yolu enfeksiyonu, astım, alerji ve çocuk diyabeti gibi hastalıklara karşı bebeği daha dirençli hale getirir. Ayrıca ağız ve diş sağlığı gelişimde önemli bir rol oynar. Anne sütünde yeterli miktarda demir olduğundan, emzirilen bebeklerde kansızlık görülmez. Emzirme anne ve bebeği için sağlıklı bir iletişimin ilk basamağıdır. Bu nedenle bebeğin ruhsal, bedensel ve zeka gelişimine katkı sağlar.

Anne Sütü Ne Kadar Süre Alınmalı

Halı üzerinde biberon ile süt içen ve sevimli bir şekilde gülen bebek.

Anne sütü, tüm bebeklerin besin ihtiyaçlarını 6 ay boyunca tek başına karşılayabilir. Altıncı aydan sonra doktor kontrolünde, uygun ek gıdalara başlanır. Ek gıdalara başlansa bile bebeğin en az 2 yaşına kadar emzirilmesinin faydalı olduğu belirtilmektedir.

Emzirmenin Anneye Faydaları

Emzirmenin bebekle birlikte anneye de bazı faydaları vardır. Bu faydaları şunlardır:

  • Bebek ve  anne arasında oluşan iletişimin ilk basamağıdır. 
  • Doğum sonrası kanama miktarının azalmasına katkı sağlar. 
  • Göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve anemi gibi hastalıkların oluşum risklerini azaltır. 
  • Oksitosin hormonunun salgılanmasını sağlar.
  • Hem doğum sonrasında rahim toparlanmasını, hem de alınan kiloların daha kolay verilmesini sağlar.

Emzirme Düzeni Nasıl Oluşturulmalıdır

  • Bebek genellikle her ağladığında emzirilmelidir.
  • Günlük olarak 8-10 defa emecek şekilde bir düzen oluşturulmalıdır.
  • İkinci ayın sonuna doğru bebekler gece-gündüz ayrımını kavrarlar. Bu nedenle gece uykuları daha uzun süreli olacaktır. Bebeğin bu ihtiyacına göre emzirme düzenini tekrar oluşturmak gerekir.
  • Annenin huzurlu, dinlenmiş olması ve iyi beslenmesi sağlanmalıdır.  
  • Bebek emzirildiği sırada, kalabalık ve gürültü gibi, bebeğin dikkatinin dağıtan faktörlerin bulunduğu ortamlardan uzak durulmalı.
  • İlk zamanlarda emzik ya da biberon verilmesi, emme refleksini azaltır.
  • Meme başı çökmesi, çatlaması, ağrılı ve şiş göğüsler annenin acı çekmesine ve sütün azalmasına yol açar. Bu nedenle, gebelik döneminden başlayarak anne göğüslerini emzirmeye hazırlamalıdır.  

Anne Sütü Yapan Besinler

Anne sütü yapımında öncelikli olarak, anne günde 10-12 bardak su içmelidir. Bununla birlikte aşağıda listelenmiş olan, protein ve karbonhidrat bakımından zengin besinleri tüketmek anne sütünün çoğalmasını ve bebek için daha faydalı olmasını sağlar.

  • Rezene,
  • Isırgan otu,
  • Fesleğen,
  • Biberiye,
  • Sütlaç gibi az şekerli ve şerbetsiz tatlılar,
  • Yulaf,
  • Havuç,
  • Balık,
  • Hurma, 
  • İncir,
  • Yeşil yapraklı sebzeler,
  • Barbunya gibi baklagiller,
  • Nohut,
  • Tahin,
  • Kuru meyveler.

Anne Sütünün Yeterli Olduğu Nasıl Anlaşılır

  • Anne sütünü yeterli miktarda alan bir bebek her ay 500-600 gram arasında kilo alır. 
  • Yeterli miktarda beslenen bebek günde 6-8 kez bol miktarda açık renkli idrar yapar.  
  • Bebek yeterli miktarda besleniyor ise düzenli bir şekilde kaka yapar.
  • Anne sütünü yeterli bir şekilde alan bebek keyifli olur ve huysuzlanmaz.
  • Anne sütü bebeğe yeterli gelmiş ise, bebek hareketli olur.

Anne Sütü Alamayan Bebeklerde Beslenme

Anne sütü alamayan bebeğini biberon ile besleyen anne.

Annenin yokluğu, bebeğe bakamayacak durumda olması, kullanmak zorunda olduğu ilaçlar ve bebeğin durumu gibi birçok neden dolayı bazı bebekler anne sütü alamazlar. Bu gibi durumda anneyi yönlendirebilecek en doğru kişi doktordur. Doktorun önerisiyle bebekler, ilk 6 ay anne sütü yerine geçebilecek mamalar beslenebilir. Yine doktorun önerisiyle ek gıdaya daha erken ya da daha geç başlanabilir. Anne sütü alamayan bebeğin beslenmesinin yeterli olduğu, aylık doktor kontrollerinde alınan kilo, boy ve sağlık durumuna bakarak anlaşılır. 

Anne Sütü Alamayan Bebeklerde Görülebilecek Sorunlar

  • Anne sütü almayan bebekler daha sık enfeksiyonlara yakalanırlar.
  • Orta kulak iltihabının oluşma riski anne sütü alan bebeklere oranla daha fazladır.
  • İlerleyen yaşlarda bazı kronik hastalıkların oluşum riski daha fazladır.
  • İlerleyen yaşlarda dikkat eksikliği ve ilgisizlik gibi sorunlar ile karşılaşılabilir.

Doğru Emzirme Teknikleri Nelerdir?

  • Kucaklama ya da Beşik Pozisyonu:  Bu teknikte, anne rahat edeceği bir koltuğa oturup sırtını desteklemelidir. Bebeğin başı annenin dirseğinin iç kısmına yerleştirilir. Annenin kolun altına da bir yastık konarak kol desteklenir. Bu pozisyon esnasında, bebek emmek için boyun kaslarını kullanır. Bu nedenle, zamanından önce doğmuş ya da boyun kasları zayıf bebekler için uygun bir pozisyon değildir.
  • Ters kucaklama veya Çapraz Beşik Pozisyonu: Bu teknik, kucaklama pozisyonuyla aynıdır. Anne kucaklama pozisyonunda ki gibi oturur. Ancak bebeği tutma şeklinden dolayı ters kucaklama olarak adlandırılır. 

           Bebek hangi göğüsten süt emecek ise bebek aksi kolla tutulur. Bu pozisyonda bebeğin ayakları annenin dirseğine gelirken, başı annenin avucuna gelir. Küçük ve güçsüz bebekler için                    uygun bir pozisyondur.

  • Koltuk Altı ya da Çanta Pozisyonu: Anne rahat bir pozisyonda ve kol altına destekleyici bir yastık koyarak oturur. Bebek, ayakları annenin koltuk altından arkaya doğru, başı ise öne doğru gelecek şekilde destekleyici yastığa yatırılır. Aynı zamanda bebeğin başı annenin eli tarafından desteklenir. Bu pozisyon sezeryanla doğum yapmış anneler ve ikiz bebekleri olan anneler için uygun bir pozisyondur.
  • Yatarak Emzirme: Bu pozisyonda anne ve bebek yüz yüze yatar. Bebeğin sırtı annenin kolu ve yastıkla desteklenir. Bu pozisyonda önemli olan, gece emzirmeleri sırasında annenin uyumamaya özen göstermesidir. 

Anne Sütü Nasıl Saklanmalıdır?

Saklamak için kilitli süt torbalarına konulmuş anne sütü.

Çoğunlukla çalışan anneler bebeklerinin anne sütüyle besleyebilmek için sütlerini bir cihaz yardımıyla sağarlar. Sağılan anne sütü, biberon ya da üzerinde ölçüsü olan süt torbalarıyla hijyenik şartlarda saklanır. Ancak saklamak için en uygun kapların cam kaplar olduğunu unutmamak gerekir. Anne sütü,  19-26°C olan oda sıcaklığında yaklaşık olarak 3 saat, buzdolabının kapağında 3 gün ve derin dondurucuda ise 3 ay boyunca saklanabilir.

Oda sıcaklığında saklanan anne sütü bir işlem yapılmadan bebeğe içirilebilir. Ancak buzdolabında ya da derin dondurucuda saklanan anne sütünün oda sıcaklığında olması gerekir. Fakat ocak, fırın veya mikrodalga kullanarak çözdürülen anne sütü besleyicilik değerini yitirir. Bu nedenle, bir kaba sıcak su koyup, anne sütünü biberonla beraber sıcak suyun içinde bekletmek en iyi yöntemdir.