magnet hastanesi okul reddi

Okul Çağına Gelmiş Çocuklarda Okul Reddi ile Başa Çıkma Yöntemleri Nelerdir?

Okul yaşına gelmiş çocuklarda okul reddi ile başa çıkma yöntemleri nelerdir?

Okulların akademik becerilerin yanı sıra bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimde önemli bir rol oynadığı gerçeği, Covid-19 pandemisi sırasında yaşadığımız okul kapanmaları ve online eğitime geçişin etkileriyle bir kez daha vurgulanmıştır. Ancak bazı çocuklar, maddi zorluklar ya da davranışsal sorunlar gibi nedenlerle okula gitmekte veya devam etmekte zorluk yaşayabilirler. Diğer bir grup çocuk ise, okula gitmeyi reddederek belirgin duygusal sıkıntılar yaşayabilirler. Diğer bir grup çocuk ise, okula gitmeyi reddederek belirgin duygusal sıkıntılar yaşayabilirler. Bu durumu tanımlamak için geçmişte ‘’okul fobisi’’ terimi kullanılmış olsa da günümüzde daha iyi açıklama yapabilmesi için ‘’okul reddi’’ terimi tercih edilmektedir.

Okul korkusu (Fobisi) nedir?

Okul korkusu, çocuğun okula uyum sağlama konusunda zorlanması ve çeşitli nedenlerle okula gitmek istememesi durumunu ifade eder. Bu korku, okula düzenli katılımı engelleyen ve okulla ilişkili yoğun duygusal stres yaşayan çocuklarda görülür. Genellikle, belirsiz şikayetlerle başlar ve okula gitme isteksizliği şeklinde kendini gösterir. Zamanla, çocuk okula girmeyi tamamen reddedebilir. Okul korkusu, çocuğun günlük yaşamında sorun yaşamadığı durumlarda, okula gitmesi gerektiğinde veya okul hatırlatıldığında ortaya çıkar. Bu korku bazen nedeni belirlenemeyen fiziksel belirtilerle (karın ağrısı, baş ağrısı, bulantı, baş dönmesi) birlikte görülebilir. Okula gitme zorunluğuyla ağlama, kaçınma, öfke patlamaları, agresif davranışlar gibi tepkiler de gösterebilir. Çocuk, ebeveyninden ayrılmak istemeyebilir, evde kalmak için bahaneler üretebilir veya ebeveynlere bu konularda baskı yapabilir. Okul korkusuyla başa çıkmak için temel adımlardan biri, altta yatan nedenleri belirleyip buna uygun müdahalede bulunmaktadır.

Okul reddi ve okuldan kaçma davranışları arasındaki farklar

Okul reddi ile okuldan kaçma davranışları birbirinden ayırt edilmesi gereken önemli kavramlardır. Bu iki kavram arasındaki farklar aşağıda verilmiştir:

Okul reddi, okuldan kaçma davranışlarından önemli bir şekilde farklılık gösterir. Okuldan kaçma, genellikle otoriteye karşı gelme davranışını yansıtırken, okul reddi çocuğun okula gitmek istememesinin altında yatan daha karmaşık nedenleri ifade eder.

Okuldan kaçma davranışı, çoğunlukla bilinçli ve keyifli bir davranış olarak ortaya çıkar. Bu tür çocukların genellikle okula gitmekle ilgili kaygı ve korku yaşamadıkları gözlenir. Onlar, okula ilgisizlik gösterebilir. Okul dışında daha keyifli zaman geçirmeyi tercih edebilir ve okul kurallarına uymamaktan kaynaklı devamsızlık sorunu yaşayabilirler. Bu çocuklar, okuldan kaçma davranışlarını sıklıkla ailelerinden gizler ve okul saatleri boyunca ev dışında bulunurlar. Akademik başarıları düşük olabilir ve bu durumla ilişkilendirilen kaygı düzeyi genellikle düşüktür. Ayrıca bu tür davranış sergileyen çocuklarda diğer davranış sorunlarının görülme riski daha yüksektir.

Okul reddi her yaş grubundaki çocuk ve ergenlerde görülebilen evrensel bir sorundur

Okul reddi, genellikle kreş/anasınıfı veya 1.sınıfa başlayan çocuklarla ilişkilendirilse de bu sorun her yaş veya sınıftan çocuk ve ergende görülebilir. Özellikle okula başlama dönemleri ve okul değişiklikleri sırasında (5-7 yaş, 11-12 yaş ve 14-16 yaş) daha sık yaşanır. Bu sorun, her sosyoekonomik seviyede, farklı kültürlerde ve toplumlarda görülebilen evrensel bir sorundur. Kız ve erkek çocukları benzer oranda etkileyebilir ve son yıllarda özellikle ergenlerde okul reddinin arttığı gözlemlenmektedir. Bu durum, çocuk ve ergen psikiyatrisi kliniklerinde önemli bir konu olarak ele alınmaktadır.

Okul reddinin altında yatan birçok farklı etken olabilir

Okul reddi, çocuklarda sıkça görülen bir sorun olup, temelde ayrılık kaygısı gibi faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Ancak okul reddi, yalnızca ayrılık kaygısına bağlı olarak değil, bir dizi farklı neden veya tetikleyici faktörle ilişkilendirilebilir. Bu nedenler arasında:

  • Ruhsal sorunlar: Okul reddi, kaygı bozuklukları ve depresyon gibi ruhsal sorunların bir belirtisi olarak ortaya çıkabilir.
  • Çocuğun özellikleri: Çocuğun kaygıya yatkın olması, özgüven eksikliği, düşük akademik başarı, öğrenme veya iletişim problemleri okul reddini tetikleyebilir.
  • Sağlık sorunları: Bazı durumlarda, çocuğun bir hastalık, ameliyat veya kazayla okuldan uzak kalması, okul reddine yol açabilir.
  • Arkadaşlık ilişkileri: Çocuğun alıştığı arkadaş çevresinden uzak kalmak ve yeni arkadaşlar edinmekte zorlanma, okul reddinin tetikleyici olabilir.
  • Aile içi sorunlar: Aile içinde yaşanan olumsuz deneyimler, aile üyelerinin hastalanması veya kaybı, aile içi şiddet, ihmal veya istismar gibi travmatik olaylar okul reddine neden olabilir.
  • Okul ortamı: Okulda yaşanan stres faktörleri de okul reddini tetikleyebilir. Bu faktörler arasında öğretmen değişiklikleri, akran zorbalığı, öğretmen ihmal veya istismarı, aşırı ev ödevleri ve kapasiteyi aşan eğitimsel etkinlikler yer alabilir.
  • Küçük düşürücü olaylar: Bazı çocuklarda, alt ıslatma veya sınıfta kusma gibi küçük düşürücü olayların ardından okul reddi gelişebilir.

Okul reddi durumunda, altında yatan nedenleri anlamak ve çocuğa uygun destek sağlamak önemlidir. Çocuğun okul yaşamını olumsuz etkileyen faktörler belirlenmelidir ve gerektiğinde uzman yardımı alınmalıdır.

Okula gitmeme süresi ne kadar uzarsa adaptasyon o kadar zorlaşabilir

Okul reddi, genellikle okula yeni başlama döneminde veya uzun süreli okul aralarının ardından başlar ve bu süreçte çocuklar, okula gitmeme davranışlarını zaman içinde artan bir dirençle gösterebilirler. Çocuk ne kadar uzun süre okula gitmezse, tekrar okula adaptasyonu da o kadar zorlaşabilir.

Okul reddi, fiziksel psikolojik ve davranışsal belirtilerle kendini gösterebilir. Fiziksel belirtiler arasında sıkça karın ağrısı ve baş ağrısı yer alır. Diğer fiziksel belirtiler arasında baş dönmesi, mide bulantısı, kusma, ishal, sık tuvalet ihtiyacı, terleme veya titreme, hızlı kalp atışı, göğüs ağrıları, sırt ve eklem ağrıları sayılabilir. Davranışsal belirtiler genellikle okula gitmeme veya sınıfa girmeme şeklinde kendini gösterir. Bunun yanı sıra ağlama, öfke patlamaları, saldırganlık, kendine zarar verme tehditleri veya tam tersi içe kapanma ve izole olma davranışları da görülebilir.

Okul reddi yaşayan çocuklarda belirtiler, okul öncesi evden çıkmadan önce, okulda veya sınıf kapısında başlayabilir. Belirtiler, evde kalınca genellikle kaybolur. Ancak bazı çocuklarda bu belirtiler akşam yatma vakti veya sabah okula gitme zamanı geldiğinde tekrar ortaya çıkabilir. Okula gitmeme nedenleri çocuktan çocuğa değişse de çoğu zaman çocuklar bu nedeni tam olarak anlamazlar. Bazıları okula gitmeye hazır olduklarını ve gitmek istediklerini söyleyebilirler, ancak okula gitme zamanı geldiğinde kaygıları nedeniyle başaramazlar. Bu durumlar sıklıkla kendilerine, ebeveynlerine ve öğretmenlerine yönelik şiddet içermeyen ama yoğun kaygı ve panik belirtileriyle karakterizedir. Okula gitmemenin nedeni olarak farklı bahaneler sunabilen çocuklar, aslında altında yatan sebebin tam olarak ne olduğunu çoğu zaman bilemezler. Bu nedenle, okul reddi yaşayan çocukların desteklenmesi ve altta yatan nedenlerin anlaşılması önemlidir.

Çocuklar genellikle okul reddi nedenlerini anlatmakta zorlanır

Okul reddi, genellikle çocuklar tarafından anlaşılması ve ifade edilmesi zor bir durumdur. Bu nedenle, bu sorunun altında yatan nedenleri tespit etmek için kapsamlı bir psikiyatrik değerlendirme gereklidir. Çocuklar genellikle okul reddi nedenlerini açıkça ifade edemezler ve bu nedenle terapistler, birden fazla bilgi kaynağını kullanarak bu sorunu anlamaya çalışmalıdır.

Temel bilgi kaynakları arasında çocuğun kendisi, ebeveynleri ve öğretmenleri yer alır. Çocuğun duygusal durumu, düşünce kalıpları ve okul deneyimleri, terapistin sorularıyla anlaşılabilir. Ebeveynler, çocuğun okula gitmeme davranışıyla ilgili daha fazla iç görü sunabilirler ve çocuğun yaşadığı günlük deneyimleri paylaşabilirler. Öğretmenler ise okuldaki davranışlarını ve duygusal durumunu gözlemleyerek önemli bilgiler sağlayabilirler.

Ayrıca, öz-bildirim ölçekleri veya anketler gibi araçlar da değerlendirmeye katkı sağlayabilir. Bu tür araçlar, çocuğun duygusal durumunu ve düşüncelerini daha ayrıntılı bir şekilde anlamak için kullanılabilir.

Sonuç olarak, okul reddi sorunuyla başa çıkmak ve altında yatan nedenleri anlamak için çoklu bilgi kaynaklarını kullanmak önemlidir. Bu, çocuğun ihtiyaçlarına uygun bir tedavi ve destek planı oluşturmak için temel bir adımdır.

Okul reddi, ihmal edilmesi durumunda ruhsal bozukluklara yol açabilir

Okul reddi, bireyin sosyal, duygusal ve eğitim hayatında kısa ve uzun vadede olumsuz sonuçlar doğurabilen bir sorundur. Bu durum, düşük akademik başarıya yol açabilir ve ileri yaşlarda düşük eğitim seviyesi ile ilişkilendirilebilir. Ayrıca okul reddinin, ilerleyen dönemlerde artmış ruhsal sağlık sorunlarına neden olabileceği de bildirilmektedir.

Erken ve etkili bir tedavi ile çocuğun okula devamlılığını yeniden sağlamak mümkündür. Ancak, okul reddi uzun süre devam ediyorsa, ergenlik döneminde ilk kez ortaya çıkıyorsa veya çocuğun altta yatan depresyon gibi ruhsal sorunları veya mental kısıtlılıkları varsa, klinik seyir daha dirençli hale gelebilir.

Bu nedenle, okul reddi yaşayan çocukların sorunları erken dönemde fark edilip ele alınmalıdır. Erken müdahale, ruhsal bozuklukların gelişimini önleyebilir ve çocuğun sağlıklı bir şekilde eğitim hayatına devam etmesine yardımcı olabilir.

Tedavinin temel amaçlarından biri okula devamlılığı sağlamaktır

Okul reddi tedavisinde temel hedef, çocuğun mümkün olan en kısa sürede okula dönmesini ve devamlılığını sağlamaktır. Her çocuk farklıdır, bu nedenle tedavi süreci çocuğun özgün ihtiyaçlarına ve sorunun altında yatan nedenlere uygun şekilde özelleştirilmelidir. Ancak bu özelleştirilmiş yaklaşımların içinde, çocuğun okulda geçirdiği süreyi artırmaya yönelik tutarlı ve kararlı bir çaba büyük önem taşır. Tanı aşamasında olduğu gibi tedavi sürecinde de sadece çocukla değil, ebeveynler ve öğretmenler gibi çocuğun yakın çevresi ile iş birliği içinde olunmalıdır.

Tedavide, psikososyal ve psikofarmakolojik yaklaşımlar kullanılır. Psikososyal tedaviler arasında bireysel psikoterapiler, aile ve okula yönelik tedaviler bulunur. Bireysel psikoterapiler arasında bilişsel-davranışçı terapi, oyun terapisi, şema terapi gibi yöntemler etkilidir. Aile tabanlı terapilerde ise ebeveynlik becerileri, ebeveyn tutumları, ebeveyn-çocuk ilişkisi ve aile dinamikleri ele alınır. Bu tedavi yaklaşımları, çocuğun okul reddi sorununu anlamasına, bu sorunla başa çıkmasına ve okula dönüşünü kolaylaştırmasına yardımcı olur.

Unutulmamalıdır ki okul reddi sorunu, multidisipliner bir yaklaşım gerektirir ve çocuğun ihtiyaçlarına uygun olarak özelleştirilmiş bir tedavi planı oluşturulmalıdır. Bu süreçte ebeveynler, öğretmenler ve sağlık profesyonelleri iş birliği içinde çalışarak çocuğun okula dönüşünü desteklemelidirler.

Çocukların sağlıklı sınırlara ihtiyacı ve ebeveynlerin rolü

Çocuklar, yetişkinler gibi duygusal ihtiyaçlara sahiptir ve bu ihtiyaçların ebeveynler tarafından karşılanmasını beklerler. Temel duygusal ihtiyaçlar, sevgi, saygı, özgürlük ve adaleti içerir. Ayrıca çocuklar sağlıklı ve tutarlı sınırlara da ihtiyaç duyarlar. Bu sağlıklı sınırlar, saygı, özgürlük ve adalet duygusunun gelişimine yardımcı olur ve çocukların güvenli bir ortamda büyümelerine olanak tanır.

Çocuklar, sınırların olduğu bir çevrede kendilerini daha güvende hissederler. Sağlıklı sınırlar ve kurallar, çocukların psikososyal gelişimleri için önemlidir. Bu sınırlar, çocuklara nasıl davranmaları gerektiğini öğretir ve toplumsal normları anlamalarına yardımcı olur. Aynı zamanda çocukların kendilerini ifade etmeleri ve özgürce keşfetmeleri için bir çerçeve sağlar.

Okul reddi yaşayan bir çocukta özerklik ve ayrışma ile ilgili sorunlar tespit edilirse, terapinin amacı bu sorunları ele almak olabilir. Ebeveynlerin, çocukların özerkliğini desteklemeleri ve aynı zamanda sağlıklı sınırlar koymaları önemlidir. Bu dengeyi bulmak, çocuğun duygusal gelişimine katkı sağlar.

Ayrıca, ebeveynlerin kendi ruh sağlıklarını ve aile içi ilişkileri de göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Ebeveynlerin ruhsal sorunları veya evlilik sorunları, çocuğun okul reddi sorununa katkıda bulunabilir. Bu nedenle, tedavi sürecinde aile içi dinamikler ve ebeveynlerin ihtiyaçları da ele alınmalıdır.

Okul yetkililerinin rolü ve iş birliği önemlidir

Okula yönelik müdahaleler, okul reddi tedavisinin önemli bir parçasını oluşturur. Tedavi sürecinde ebeveynlerle okul arasında iş birliği oldukça önemlidir. Terapist, okul rehberleri veya öğretmenleri ile düzenli olarak iletişim halinde olur ve çocuğun okul deneyimini anlamak ve iyileştirmek için birlikte çalışır. Okul reddi sorununun okulun kendisine yönelik özgül bir fobi ile ilişkili olup olmadığını değerlendirmek önemlidir. Bu nedenle, çocuğun ihtiyaçlarına göre okulda yapılacak düzenlemeleri planlamak ve uygulamak için okul çalışanları teşvik edilmelidir.

Okul yetkilileri, çocuğun okula uyumunu ve devamlılığını desteklemek için önemli bir rol oynar. Bu iş birliği, çocuğun okula dönüş sürecini kolaylaştırabilir ve tedavi sürecinin başarısını artırabilir. Okul çalışanları, çocuğun okula dönüşünü desteklemek için çeşitli önlemler alabilirler.

Her ne kadar ilk tercih olmasa da bazı durumlarda okul veya sınıf değişikliği düşünülebilir. Bu değişiklikler, çocuğun okul reddi sorununu çözmek için gereken önlemlerden biri olabilir ve çocuğun daha rahat bir ortamda eğitim almasına yardımcı olabilir. Özetle, okul yetkilileri tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır ve çocuğun okula dönüşünü desteklemek için terapistlerle iş birliği yapmalıdır.

Okul korkusuyla başa çıkma ipuçları

Okul korkusuyla başa çıkmak için aşağıdaki ipuçları faydalı olabilir:

  • Sebep ve kaygıyı anlamak: İlk adım, çocuğunuzun okula gitmekten neden korktuğunu anlamaktır. Çocuğunuzla açık ve sabırlı bir şekilde konuşun, duygularını ifade etmesine yardımcı olun.
  • Aşamalı alıştırma: Okula dönme sürecini aşamalı bir şekilde planlayın. Yukarıda belirtilen aşamalı okula alışma programını göz önünde bulundurarak, çocuğunuzu her adımda destekleyin ve cesaretlendirin.
  • Olumlu deneyimler oluşturun: Çocuğunuza okulda olumlu deneyimler yaşatmaya çalışın. Öğretmen ve okul personeli ile iş birliği içinde olarak çocuğunuzun okulda rahat hissetmesini sağlayın.
  • Ebeveyn modeli: Kendi endişelerinizi ve kaygılarınızı kontrol altında tutmaya çalışın. Çocuğunuza endişelerinizin üstesinden nasıl geldiğinizi göstermek önemlidir.
  • Veda rutini: Okula gitmeden önce vedalaşma rutini oluşturun. Bu vedalaşmalar kısa ve olumlu olmalıdır. Çocuğunuzun okula gitmeyi kabullenmesine yardımcı olur.
  • Özgüveni artırın: Çocuğunuzun özgüvenini artırmak için onu cesaretlendirin. Başarılarını ve cesur davranışlarını takdir edin.
  • İş birliği: Okul rehberlik servisi, öğretmenler ve diğer okul görevlileri ile işbirliği yapın. Onlarla çocuğunuzun durumu hakkında düzenli iletişim kurarak çocuğunuza destek olmalarını sağlayın.
  • Güvence sağlama: Çocuğunuza ne zaman, kim tarafından alınacağını ve nerede buluşulacağını net bir şekilde açıklayın. Bu, çocuğunuzun güvende hissetmesine yardımcı olur.
  • Profesyonel yardım: Eğer okul korkusu sürekli hale gelir veya ciddi bir sorun haline gelirse, bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurmak önemlidir. Profesyonel yardım, çocuğunuzun kaygısını yönetmesine yardımcı olabilir.

Unutmayın ki her çocuk farklıdır, bu nedenle çocuğunuzun ihtiyaçlarına ve duygusal durumuna göre yaklaşımınızı uyarlamak önemlidir. Sabır, anlayış ve sevgiyle çocuğunuzun okul korkusuyla başa çıkabilirsiniz.

doğum paketi

Yukarıya Kaydır
Canlı Yardım
Yardıma mı ihtiyacınız var?
Magnet Hastanesi
Merhaba
Bu gün size nasıl yardımcı olabiliriz?