Ana Sayfa

Safra Kesesi Ameliyatı ve Hastalıkları

Safra kesesi hastalıkları günümüzde yaygın olarak görülmektedir. Safra kesesi ameliyatı, bu hastalıkların tedavi yöntemlerinden biridir ve en yaygın olanıdır. Bu yöntem, genellikle safra kesesi taşı ve bu taşa bağlı oluşan hastalıklarda kullanılır.

Safra kesesi ameliyatı ve safra kesesinde oluşan hastalıklara bir bakalım.

Safra Kesesi Nedir?

Safra kesesi nedeniyle karnının üst bölgesinde ağrı olan kadın.

Safra kesesi; karaciğere bağlı olan, yağların sindiriminde aktif rol oynayan, karaciğer tarafından üretilen bir sıvı olan ve sindirim sisteminde görev alan safranın depolandığı, armut ya da su damlasına benzeyen ve küçük bir keseyi andıran organdır. Safra kesesinin görevi safra sıvısını salgılamak değildir. Genellikle içi boş olan safra kesesinin görevi, karaciğerin ürettiği safrayı depolandıktan sonra, sindirim esnasında ana safra kanalı yardımıyla on iki parmak bağırsağına ulaştırmaktır.

Safra kesesinde oluşan hastalıklar sindirim sisteminin işleyişine de zarar verebilmektedir. Safra kesesi sindirim sisteminin bir parçası olsa da iltihaplanması ya da diğer hastalıkların oluşması durumda alınabilir. Yokluğunda ise safra sıvısının tamamı ana safra kanalı aracılığıyla bağırsağa iletilmektedir. Bu nedenle safra kesesi vücut için vazgeçilemez bir organ değildir.

Safra Kesesi Hastalıkları Nelerdir?

Safra kesesi polipleri ve taşları en sık görülen safra kesesi hastalıklarıdır. Bu hastalıklar dışında, bu hastalıklara bağlı ya da farklı hastalıklar oluşabilmektedir. Oluşan hastalıklar çoğunlukla sindirim sistemi hastalıklarının oluşmasına da neden olabilmektedir.

Safra Kesesi Taşı Nedir? Neden Oluşur?

Günümüzde sık görülen safra kesesi hastalıklarından biri safra taşlarıdır. Safra sıvısı içerisinde belli oranlarda bileşenler bulunur. Bu bileşenler sayesinde sıvı akışkan bir yapıya sahip olur. Ancak enfeksiyonlar, kan hastalıkları ya da safra kesesini etkileyecek diğer hastalıklar nedeniyle bu sıvı değişime uğrar. Bu nedenle de safranın akışkanlığı etkilenir.

Akışkanlığını kaybeden safra sıvısı, safra kesesinden zor atılır ve buna bağlı olarak kesenin içinde tortu birikmesi oluşur. Oluşan bu tortular da zaman içinde safra taşının oluşmasına neden olur ve bu taşlar safra kesesinin çıkışını engellemeye başlar. 

Bazen kum bazen de çakıl taşları şeklinde oluşan safra kesesi taşları çoğunlukla herhangi bir belirti göstermezler. Ultrason gibi görüntüleme yöntemleriyle tesadüfen fark edilen asemptomatik taşlar, genellikle hayati tehlike oluşturmazlar. Taşların safra kesesi yollarını tıkadığı ya da safra kesesinin çıkışını engellediği durumlarda ise bazı belirtiler ortaya çıkmaktadır:

  • Karın bölgesinde ağrı,
  • Hazımsızlık,
  • Karında şişlik,
  • Mide bulantısı ve kusma,
  • Yemek yedikten sonra kürek kemiğinde ağrı.


Safra Kesesi Taşı Nasıl Düşürülür?

Safra kesesi taşlarını, ilaç kullanarak düşürmek ya da tamamen yok etmek mümkün değildir. Safra kesesi taşının tamamen yok olması için safra kesesi ameliyatı olmak gerekmektedir.

Safra Kesesi Kanseri

Safra kesesinde oluşan kötü huylu tümörler safra kesesi kanserini oluşturmaktadır. Nedeni tam olarak bilinmese de, safra taşlarının ve poliplerin safra kesesi kanserine neden olabildiği belirtilmektedir. Özellikle taşlar sebebiyle oluşan enfeksiyonlar zaman içinde hücre bozulmalarına neden olabilmektedir. Bu durumunda kanserli hücrelerin oluşmasına sebep olduğu belirtilmektedir.

Genellikle 60 yaş üstü kişilerde görülen bir hastalıktır. Safra kesesi kanserinin geç teşhis edilmesinde, safra kesesinde oluşan hastalıklarda kişinin hayatını normal bir şekilde sürdürebilmesi ve belirtilerin çok dikkate alınmaması rol oynamaktadır.

Safra Kesesi Kanseri Belirtileri

Safra kesesi kanserinin en önemli belirtileri; karın ağrısı, sarılık ve ateştir. Bilinen diğer belirtiler ise şu şekildedir:

  • Sarılık,
  • Ateş,
  • Özellikle sağ üst tarafta oluşan karın ağrısı,
  • Mide bulantısı ve kusma,
  • İştahsızlık,
  • İstemsiz oluşan kilo kaybı,
  • Koyu renkli idrar.

Safra Kesesi İltihabı (Kolesistit)

Safra kesesi iltihabı ya da kolesistit, safra kesesinin taşlar sebebiyle tıkanması sonucunda oluşan bir hastalıktır. Safra kesesinde oluşan bu iltihaplanma nedeniyle kese duvarında ödem ve kalınlaşma meydana gelir.

Her ne kadar safra kesesi iltihabının nedeni oluşan taşlar olsa da nadir olarak taşların oluşmadığı durumlarda da iltihaplanma oluşabilmektedir. Safra kesesi taşı ile benzer belirtilere sahip olan kolesistitin en sık rastlanan belirtileri; şiddetli karın ağrısı, bulantı, kusma ve yüksek ateştir. 

Pankreas İltihaplanması (Akut Pankreatit)

Safra yollarını tıkayan safra kesesi taşları pankreası da etkileyebilmektedir. Hastalığın seyri  %10 oranında çok şiddetlidir. Tedavisi, safra kesesinin temizlenmesi ve safra yollarının açılması için uygulanan safra kesesi ameliyatıdır.

Tıkanma Sarılığı

Ana safra kanalının tıkanması nedeniyle ortaya çıkan bir hastalık olmasından dolayı tıkanma sarılığı olarak adlandırılmaktadır. Tıkanma sonucunda safra bağırsaklara akamamaktadır. Bu nedenle de ciltte sararma meydana gelir. 

Safra taşları, pankreas, karaciğer ve safra kanallarında bulunan tümörler tıkanma sarılığına neden olan etmenlerdir. Eğer hastalık tedavi edilmez ise karaciğer dokusunda ve işlevinde bozulmalar meydana gelir.

Safra Kesesi Ağrısının Vurduğu Yerler

Safra kesesi sebebiyle oluşan karın ağrısı, safra kesesi hastalıklarında en çok görülen belirtilerden biridir. Ancak bu ağrı çoğu zaman başka bölgelerde de hissedilmektedir. Bu bölgeler:

  • Karnın sağ üst ve üst orta bölümü,
  • Sağ kürek kemiği,
  • İki kürek kemiğinin ortası,
  • Sırt.

Safra Kesesi Ameliyatı Nedir?

Elinde safra kesesinin maketini tutan ve hastaya ameliyatı anlatan doktor.

Safra kesesi ameliyatı, safra kesesi taşlarını ve bu taşlara bağlı olarak gelişen diğer hastalıkları tedavi etmek için uygulanan bir cerrahi operasyondur. Genellikle safra kesesi ameliyatı kolesistektomi yöntemi ile yapılır. Açık ve kapalı olmak üzere iki farklı yöntemle gerçekleştirilen bir ameliyattır. Genel anestezi ile gerçekleştirilir. Ameliyatın amacı safra kesesini tamamen çıkarmaktır. Bu sayede safra kesesinde ve safra kanallarında oluşan ve alınmadığı takdirde tekrar oluşabilecek taşlar, safra kesesi iltihapları, polipler ve pankreas iltihapları tedavi edilir.

Günümüzde, safra kesesi ameliyatı kapalı ameliyat olarak adlandırılan laparoskopik kolesistektomi yöntemi ile yapılmaktadır. Açık ameliyata göre hasta için, daha kolay ve avantajları daha fazla olan bir yöntemdir. Büyük kesiler açmadan sadece dört küçük delik oluşturarak yapılmaktadır. Video kamera ve gerekli ameliyat malzemeleri  yardımıyla gerçekleştirilen ameliyat ile safra kesesi tamamen çıkarılmaktadır.

Safra Kesesi Ameliyatı Öncesi

Safra kesesi ameliyatı öncesinde hastalara çeşitli tetkikler uygulanır. Bu tetkikler:

  • Kan ve idrar tahlilleri.
  • Göğüs ve kalp grafisi.
  • Kronik hastalıkları olan kişilere farklı tetkikler de uygulanır. 
  • Özellikle astım, diyabet ve tansiyon hastaları ilgili bölümlere yönlendirilerek gerekli tetkikler yapılır.
  • Ameliyat öncesinde anestezi uzmanının kontrolleri çok önemlidir.
  • Kişi kan sulandırıcı ilaçlar kullanıyor ise en az 7 gün önceden ilaçları almayı bırakmalıdır.
  • Ameliyattan önceki gün saat 12’de sonra gıda ve su tüketilmemesi gerekmektedir.

Safra Kesesi Ameliyatı Sonrası

  • Safra kesesi ameliyatının ardından hastalar aksi bir durum oluşmadığı takdirde ertesi gün taburcu edilebilmektedir.
  • Ameliyat sonrasında ilk birkaç gün görülen ağrı normaldir. Genellikle bu ağrı sağ alt kaburga da oluşmaktadır.
  • Safra kesesi ameliyatı sonrasında doktorun önerdiği ağrı kesiciler kullanılmalıdır.

Safra Kesesi Ameliyatı Sonrasında Beslenme

Safra kesesi ameliyatı sonrasında beslenme, hastaların en çok dikkat etmesi gerektiği noktalardan biridir. Doktor tarafından aksi bir öneri olmadıkça ameliyattan birkaç saat sonra hasta sıvı gıdalar, ertesi günü ise katı gıdalar tüketebilir.

Hazımsızlık gibi sorunların yaşanmaması için hastaya, en az 1 ay boyunca doktor kontrolünde diyet yapması önerilmektedir. Ayrıca, bu süre içinde aşırı yağlı, gaz yapıcı gıdaların, çikolata, yumurta ve asitli içeceklerin tüketilmemesi gerekir. Çoğunlukla sindirimi kolaylaştırıcı lifli gıdalara öncelik verilmeli ve günde en az 2 litre su içilmelidir.

Safra Kesesi Ameliyatı Riskleri

Her ameliyatta olduğu gibi safra kesesi ameliyatında da risk faktörleri bulunmaktadır. Ancak safra kesesi hastalıklarının yol açabileceği enfeksiyonlar ve kanser hastalıkları riskinden daha azdır. Ameliyattan sonra az da olsa yara bölgelerinde enfeksiyon; safra yolu ve karaciğerde damar deformasyon oluşması riskleri vardır. Safra kesesi ameliyatından sonra ölüm riski kolesistektomi yöntemleri sayesinde oldukça düşüktür. 

Safra Kesesi Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

Safra kesesi ameliyatı laparoskopik kolesistektomi yöntemi sayesinde ortalama 45 dakika sürer. Ancak hastaların yaşına ve kilosuna bağlı olarak uzayabilir. Bununla birlikte geleneksel açık ameliyatlarda ya da teşhisi geç konulmuş safra kesesi hastalıklarında ameliyat 1 saatten fazla sürebilmektedir.